Alçıtepe Son Ok Anıtı, Çanakkale Savaşları Güney Cephesi’nde Teğmen Arif komutasındaki topçu bataryasının düşmanı durduran şanlı süngü hücumunu ölümsüzleştirir.
Çanakkale Savaşları’nın en çetin çarpışmalarına sahne olan Güney Cephesi’nde, müttefik ordularının ilerleyişini kesin olarak durduran sembol yapılardan biri de Alçıtepe Son Ok Anıtı’dır. Tarihi alan envanterinde çok özel bir yere sahip olan bu anıt; askeri dehanın, emre itaatsizlik pahasına alınan vatanseverce sorumluluğun ve topçu erlerinin piyadeleşerek yazdığı eşsiz bir kahramanlık destanının tunçtan ve taştan nişanesidir.
Alçıtepe Son Ok Anıtı Tarihi ve Üçüncü Kirte Muharebesi
Takvimler 4-6 Haziran 1915 tarihlerini gösterdiğinde, İngiliz ve Fransız birlikleri Alçıtepe Köyü’nü ele geçirmek amacıyla Üçüncü Kirte Muharebeleri olarak bilinen büyük bir taarruz başlattı. İngilizlerin Zığındere hattı üzerinden gerçekleştirdiği şiddetli yarma harekatı, cephenin gerisinde açıkta tabiye edilmiş olan 120 mm’lik Muhasara Bataryası’nı doğrudan imha tehdidiyle karşı karşıya bıraktı. Durumun vahameti üzerine Topçu Grup Komutanı Binbaşı Binhold, bataryanın düşman eline geçmemesi için “Toplarınızı tahrip edin ve geriye çekilin” emrini verdi.
Ancak Batarya Komutanı Teğmen Arif (Tanyeri), bu emri uygulamayı reddederek askeri tarihe geçecek bir inisiyatif aldı. Elinde kalan son mermileri de düşman hatlarına ateşleyen Teğmen Arif, cephanenin tamamen tükenmesi üzerine teslim olmak ya da geri çekilmek yerine, emrindeki topçu erleri ve çevreden topladığı piyade askerleriyle birlikte Zığındere yönüne doğru süngü hücumu başlattı. Yaklaşık 150 kişilik bu inançlı gücün başlattığı sarsıcı karşı taarruz, müttefiklerin Alçıtepe’yi ele geçirme ümitlerini tamamen suya düşürdü.
Süngü Hücumu ile Gelen Üçüncü Kirte Zaferi
Topçu bataryasının erleriyle birlikte gerçekleştirdiği bu son çare taarruzu, düşmanın cephede yediği “Son Ok” olarak adlandırıldı ve Güney Cephesi’nin kaderini tayin etti. İlk olarak savaşın hemen ardından 1915 yılında bizzat askeri birlikler tarafından geçici bir hatıra işareti olarak temeli atılan anıt, 1948 yılında bugünkü anıtsal formuna kavuşturulmuştur. Tüfek namlusuna takılmış dikey bir süngü mimarisi şeklinde yükselen anıtın kitabesinde şu tarihi ifadeler yer almaktadır:
“120 mm’lik Muhasara Bataryası bu mevziden düşmanı süngü hücumu ile attı ve III. Kirte Zaferi’ni sağladı. 7 Haziran 1915.”
Bugün Çanakkale Tarihi Alanı içerisinde, Alçıtepe Köyü’nün hemen batısında yer alan bu anıt; askeri sevk ve idare açısından şahsi inisiyatifin muharebenin gidişatını nasıl değiştirdiğini gösteren, askeri tarihçiler ve araştırmacılar için mutlaka incelenmesi gereken çok önemli bir ziyaret noktasıdır. Alçıtepe’nin sağ tarafındaki tepede görülen Türk Bayrağı bu anıta aittir.
Direnişin Sembolü Son Ok Anıtını Keşfedin
Son Ok Anıtı ve Güney Cephesi’ni tarihi gerçeklikleriyle, profesyonel bir ekiple gezmek ister misiniz?
Alçıtepe Son Ok Anıtı Yol Tarifi ve Harita
Nasıl Gidilir?
- 📍 Konum: Gelibolu Yarımadası Güney Cephesi, Alçıtepe Köyü‘nün yaklaşık 1.5 km batısında, Sargıyeri Şehitliği yolu üzerindedir.
- 🚗 Araç: Eceabat ilçesinden güneye, Kilitbahir üzerinden Alçıtepe / Seddülbahir yönüne ilerleyerek yaklaşık 25 dakikada (23 km) köy merkezine, oradan da batı çıkışındaki asfalt yolla anıta ulaşabilirsiniz.
- 🧗 Yol Durumu: Alçıtepe Köyü’nden anıta giden yol tamamen asfaltlanmıştır. Tarhiyatı önlemek adına bölgedeki dar köy içi yollarda düşük hızda seyredilmesi önerilir.
- ⚓ Önemli: Anıt, Sargıyeri Şehitliği’ne doğru giderken yolun hemen solunda (köy mezarlığının bitişiğinde) yer alır. Çevresinde kısa süreli duraklamalar ve ziyaret için uygun park alanı mevcuttur.
Güney Cephesi’nin kaderini değiştiren Alçıtepe Son Ok Anıtı, Üçüncü Kirte Muharebeleri sırasında Teğmen Arif ve inançlı topçu erlerinin yazdığı eşsiz bir kahramanlık destanını simgeler. Dikey bir süngü mimarisine sahip olan bu anıtsal yapı, cephanesi tükenen askerlerimizin düşmanı süngü hücumu ile geri püskürttüğü o tarihi kırılma noktasını ölümsüzleştirmektedir.
Alçıtepe Son Ok Anıtı Çanakkale Yarımadası’nın neresindedir?
Alçıtepe Son Ok Anıtı, Çanakkale Gelibolu Yarımadası’nın Güney Cephesi’nde yer alan Alçıtepe Köyü‘nün yaklaşık 1.5 kilometre batısında konumlanmıştır. Anıt, tarihi Sargıyeri Şehitliği‘ne giden bağlantı yolunun hemen solunda, köy mezarlığının yanı başında ziyaretçilerini karşılamaktadır.
Son Ok Anıtı hangi tarihi olayı ve kahramanlığı simgeler?
Bu anıt, 4-6 Haziran 1915’teki Üçüncü Kirte Muharebeleri sırasında Teğmen Arif (Tanyeri) komutasındaki 120 mm’lik Muhasara Bataryası’nın gösterdiği eşsiz kahramanlığı simgeler. Cephanesi biten topçu erlerinin teslim olmayı reddederek başlattığı ve düşmanın Alçıtepe’yi ele geçirme ümitlerini tamamen bitiren tarihi süngü hücumunu ve kazanılan III. Kirte Zaferi‘ni ölümsüzleştirmektedir.
YURTSEV YARICI
Rehber, Araştırmacı & Yazar
Bu sayfanın içerik üreticisi Yurtsev Yarıcı, Lisanslı Tur Rehberi ve Savaş Tarihi Uzmanı. Tüm Profil →