Çanakkale Şehitler Abidesi

Çanakkale Şehitler Abidesi

Anıtlar

29 Ocak 2014

4 yorum yazıldı

1855 kez incelendi.

Çanakkale Şehitler Abidesi, Çanakkale Şehitleri Anıtı olarak bilinen bu eser, il sınırları içindeki Gelibolu Yarımadası’nda, Çanakkale Boğazı’nın ucunda Morto Koyu önündeki Hisarlık Tepe üzerinde göğe yükselmektedir. 1915 yılında I. Dünya Savaşı esnasında bu coğrafyada yaşananların hatırlanması, bu destanın kahramanlarının ebediyen unutulmaması için yapılmıştır.

Çanakkale Şehitler Abidesi

Anıt Tarihçesi

Çanakkale Şehitler Abidesi yapımına nasıl karar verildiğinin üzerine çok fazla söylemin olmasıyla birlikte en yaygın olanı; Mustafa Kemal Atatürk’ün mübadele yıllarında bölgeyi ziyareti esnasında, yöre halkının tamamlanmış olan Fransız ve İngiliz anıtlarını göstererek Şehitlerimiz için böyle bir talepte bulunması ve Atatürk’ün de Şehitlerimiz için en az 40 metrelik bir anıt yapılacağına söz vermesidir.  Ancak kısa bir süre içerisinde sağlığının bozulması üzerine anıt yapımı ertelenmiş ve ölümünden hemen sonra İsmet İnönü tarafından yapım çalışmaları başlatılmıştır.

Anıtın yapılması için resmi karar 1942 yılında açıklandı. Savunma Bakanlığı tarafından 1944 yılında açılan proje yarışmasını Feridun Kip, Doğan Erginbaş, İsmail Utkular ve mühendis Ertuğrul Barla‘nın projelendirdiği eser kazandı. Proje kabulünün hemen ardından temel atma törenleri düzenlendi. Ancak 2. Dünya Savaşı dönemindeki ekonomik krizden yapım çalışmaları da etkilendi ve ara verilmek zorunda kalındı. Sonraki süreçte ise dönem dönem yapımına devam edildi. Tarihler 1958 yılını gösterdiğinde ise anıtın henüz gövdesi bile tam anlamıyla bitirilememişti. Anıtın maddi sıkıntılar nedeniyle yapımı bir kez daha duraklatıldı. Anıtın yapımına ara verilmesi Milliyet Gazetesini harekete geçirdi. Milliyet gazetesi ulusal çapta başlattığı bağış kampanyası tüm halkımızdan destek gördü. Toplanan bağışlarla Anıt yapımı tamamlandı ve resmi açılışı 21 Ağustos 1960 tarihinde Ağustos Muharebeleri yıldönümünde yapıldı. Çanakkale Şehitler Abidesi projesinde anıtın alt kesiminde Savaş Eserleri Müzesi, yanında Mehmetçik Anıtı ve Türk Şehitliği bulunmaktadır. Morto Limanı ile Çanakkale Boğazının girişi arasındadır. Bu yapıtın fikir babası, Atatürk’ün silah arkadaşı ve ilk askeri pilotu Emin Nihat Sözeri’dir. Sözeri, yapılması için gerekli olan paranın bulunabilmesi için onlarca yıl mücadele vermiş sonunda bu abideyi 253 bin şehidin anısına, milletimize armağan etmiştir.

canakkale sehitler abidesi1 Çanakkale Şehitler Abidesi

Çanakkale Şehitler Abidesi

Çanakkale Şehitler Anıtı

Üzerindeki kaidenin boyutu 25×25 m olarak yapılmış ve 4 ayak üzerine oturtulmuştur.  Anıtın yüksekliği 41,7 metredir. Ayakların genişliği 7,5 metredir. Anıt tümüyle 62,5 metrekarelik bir alanı kapsamaktadır.

Anıtın kapladığı alan: 62,5 metre kare

Ayak sayısı (sutun sayısı): 4 adet

Ayaklar arasındaki mesafe: 10 metre

Bir ayağın ebadı: 7.5×7.5 metre

Anıtın kaidesinden itibaren yüksekliği: 41.70 metre

Çanakkale Şehitler Abidesi Bölümleri

Çanakkale Şehitler Abidesi’nin alt katında müze, bahçesinde, 2007 yılında açılan sembolik şehitlik, Türk Bahçesi, heykeltıraş Tankut Öktem’in yaptığı Yaralı Asker Anıtı, Metin Yurdanur’un yaptığı Mustafa Kemal Çanakkale’de Anıtı ve 45 m uzunluğunda bir rölyef bulunmaktadır.

Meçhul Asker

10 Mart 2003 tarihinde Türkiye’nin Avusturalya Büyükelçiliğine teslim edilen meçhul bir şehit Türk askerinin başını elçilik yetkilileri Türkiye’ye gönderdiler. Bedeni Anafartalar Arıburnu bölgesinde yatan askerin başı 18 Mart 2003 tarihinde dini ve resmi törenle bugünkü Çanakkale Şehitleri Anıtı kabirler bölümünde yer alan şehit kabrine defnedilmiştir.

Gelibolu’da telef olan katırların ad ve numaralarını dahi kayıt altına alan Avusturalya kesik başı Avusturalya’ya götüren kişiyi açıklamamıştır. Adli tıbbın “caucasian” yani beyaz ırktan olarak nitelendirdiği bu başı Türk yetkililer Kafkasyalı olarak kabul ettiler ve Devlet töreniyle Türkiye’ye geri getirilmesine izin vermişlerdir.

mechul asker Çanakkale Şehitler Abidesi

Meçhul Asker Kabri

Sembolik Şehit Kabirleri

Her bir Kabir’in cam birer yazıtı mevcuttur. Cam yazıtın bir yüzünde 18, diğer yüzünde 18 olmak üzere her kabirde 36 Şehidimizin ismi yazmaktadır. Genel yazan sayı ise 59.408 dir. Kabirler sembolik olup, Şehitlerimizin adı, baba adı, rütbesi, memleketi, doğum ve ölüm tarihleri yazmaktadır. Kabirler adacıklara yani bölümlere ayrılmış ve her il ayrı bir bölgeye yapılmıştır. Hangi ilin hangi bölgede olduğunu Mustafa Kemal Çanakkale’de heykelinin yanındaki haritadan bulabilirsiniz.

sembolik sehit kabirleri Çanakkale Şehitler Abidesi

Sembolik Şehit Kabirleri

Mustafa Kemal Çanakkale’de Heykeli

Metin Yurdanur tarafından yapılan anıt heykel, Mustafa Kemal‘in Çanakkale savaşı esnasında yükseliş öyküsünü sembolize etmektedir. Heykel 3 lü bir kompozisyon şeklinde yapılmıştır.

mustafa kemal canakkalede Çanakkale Şehitler Abidesi

Mustafa Kemal Çanakkale’de

Yaralı Asker Anıtı

Çanakkale Şehitler Abidesi bahçesinde bulunan Tankut Öktem’in yaptığı Yaralı Asker Anıt Heykeli; biri yaralı diğeri onu taşıyan iki askerimizi sembolize etmektedir.

yarali asker heykeli Çanakkale Şehitler Abidesi

Yaralı Asker Heykeli

Türk Bahçesi

Çanakkale Şehitler Abidesi Türk Bahçesi; Çanakkale Şehitler Abidesi çevresinde bulunan kabirler arasına yapılmış kubbesiyle dikkat çeken yapı Türk Bahçesidir. Bahçenin etrafı çitlerle çevrilidir. Çitlerin iç çevresinde yeşillendirilmiş ve çiçeklendirilmiş bir alan var. Bahçenin dört yöne açılan dört ayrı girişi mevcut. Tam ortada ise ilginç bir figür mevcut. Doğu kapısından giriş yaptığınızda iki yanınızda iki ayrı cam pano göreceksiniz. Solunuzda kalan cam panoda Mehmet Akif ERSOY’un Çanakkale Şehitlerine isimli şiiri yazılmıştır. Sağ tarafınızda kalan panoda ise Osmanlı zamanında hangi vilayetten kaç şehidimizin olduğu yazmaktadır. En altında ise 59.408 olan toplam şehit sayımız yazmaktadır.

Ortadaki kısımda aşağıdaki resimde gördüğünüz ilgi çekici ve gösterişli bir figür mevcut. İki elin parmaklarının birleşmesi gibi ahşap sütunlar içindeki çekirdeğini adeta sarmalamaktadır. Sütunların iç çevresinde 8 adet siyah ve ters ay yıldız ile motif edilmiş Türk Bayrağı bulunmaktadır. En iç kısımda ise yuvarlak burgulu ışıklandırmalar mevcuttur.

Birçok kişi tarafından farklı anlamlarla ifade edilse de yapılış anlamı bilinenin aksine farklıdır. O yapı Orta Asya bozkırlarından beraberimize alıp getirdiğimiz ve Türk ile özdeşleşmiş Lale çiçeğini temsil eder. Merkezindeki ışıklandırmayı dikkatlice incelerseniz onun lale çekirdeğine ne kadar benzediğini göreceksiniz. Birazcık daha geriden baktığınızda komple o yapının açmamış gonca bir lale olduğunu rahatlıkla fark edebileceksiniz. İçerisindeki 8 siyah Türk Bayrağı ise Osmanlı’nın Çanakkale Cephesi haricinde kalan ve katılıp kaybettiği 8 ayrı cepheyi temsil eder. Ve bahçe merkezindeki Lale ile birlikte Türk Bahçesi ismini alır.

turk bahcesi Çanakkale Şehitler Abidesi

Türk Bahçesi

Çanakkale Şehitler Abidesi hakkındaki tüm soru ve görüşleriniz için lütfen bizimle irtibata geçin…

Etiketler:

Bu yazı için 4 yorum yapıldı:

  1. Bekir diyor ki:

    ‘Bu, taşındır’ diyerek Kâ’be’yi diksem başına;
    Ruhumun vahyini duysam da geçirsem taşına;
    Sonra gök kubbeyi alsam da, ridâ namıyle,
    Kanayan lâhdine çeksem bütün ecrâmıyle;
    Ebr-i nîsânı açık türbene çatsam da tavan,
    Yedi kandilli Süreyyâ’yı uzatsam oradan;
    Sen bu âvizenin altında, bürünmüş kanına,
    Uzanırken, gece mehtâbı getirsem yanına,
    Türbedârın gibi tâ fecre kadar bekletsem;
    Gündüzün fecr ile âvizeni lebriz etsem;
    Tüllenen mağribi, akşamları sarsam yarana…
    Yine bir şey yapabildim diyemem hâtırana.

    Merhaba. Sözlerime Mehmet Akif Ersoy’un Çanakkale Şehitlerine isimli şiiri ile başlamak istedim. Ki Çanakkale konusunda yazılmış en güzel şiir olduğunu düşünüyorum. Çanakkale Şehitler Abidesi bizler için önemli bir anıt. Hem Şehitlerimizi unutmamak adına yapılmış olması hem de yapılış süreci bize ve dünyaya bir ders verir niteliktedir. Düşünün bir Millet ki varıyla yoğuyla, canıyla, kanıyla dünyaya karşı bir savaş kazanmış. Düşünün ki bir millet ki devletinin parası yok diye varını yoğunu bağışlayıp Şehitlerini anmak için bir anıt yaptırmış. Çanakkale Şehitler Abidesi konusunda söylenen çok fazla söz, anlatılan çok fazla hikaye var. Ama hangisinin doğru olduğu, hangisinin yanlış olduğunun hiç bir önemi yok. Bu anıt bizim göğe yükselen şanımızın şerefimizin bir simgesidir. Tüm şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Anıtın yapımında en ufak bir emeği geçen herkesten de Allah razı olsun.

  2. Emre diyor ki:

    Merhaba okulumuzun düzenlediği Çanakkale gezisinde şehitlikleri ziyaret ettik. Çanakkale Şehitler Abidesine geldiğimizde bizlere rehberimiz sizlerin yukarıda yazdıklarından çok farklı şeyler anlattı. Tam hatırlamıyorum ama sizin bahsettiğiniz tarihler ölçüler bire bir aynı gibi. Ama şekli ve yapılış öyküleri özellikle de Türk bahçesi dediğiniz yerde anlattıkları çok farklı şeylerdi. Hangisinin doğru olduğu konusunda biraz kafam karışsa da sizin yazdıklarınız daha resmi daha bilimsel gibi geldi. 250 bin şehidimiz olduğunu sanıyordum ama Şehitler Abidesinde yazan rakamı görünce gerçekten şaşırdım. Ödevimi hazırlarken yazınızı kullanmayı düşünüyorum. Saygılarımla.

  3. Zeliha diyor ki:

    Merhaba. Çanakkale’de yaşayan biri olarak Çanakkale Şehitler Abidesi’ni sürekli ziyaret etme şansım olduğu için şükrediyorum. Oraya ne zaman gitsem huzur ve güven içerisinde hissediyorum kendimi. Sanki hala Şehitlerimiz orada ve koruyucu ruhları her an bizlerle. Onlar için ne kadar dua etsek, hayatımız boyunca şükranlarımızı sunsak, sanırım yeterli olmaz. Dünyanın birleşip geldikleri ve gelişmiş teknolojiyle saldırdıkları bu toprakları canlarıyla ve kanlarıyla koruyarak bizlere armağan ettiler. Bizlere düşen görev ise onların bu emanetine sahip çıkmaktır. Şehitlerimizi rahmetle anıyorum. ÇANAKKALE GEÇİLMEZ…

  4. Hasan diyor ki:

    Selamlar. Bu tanıtıcı yazınız için öncelikle sizlere teşekkür ederim. Çanakkale Şehitler Abidesi, Türk’ün şan ve şerefle kazandığı bu onursal özgürlük mücadelesinin en kalıcı şahitlerinden bir tanesidir. Allah tüm şehitlerimizden razı olsun. Onların sayesinde bugün bizler hürce nefes alabiliyoruz.

Yorum Yaz