Alan Kılavuzu

Çanakkale Alan Kılavuzu; Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı sınırları içerisinde görev alan ve Çanakkale Şehitlikleri ve Savaşı anlatan görevlilerdir.

“Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun’a eklenmesi öngörülen geçici maddeyle, alan kılavuzluğu görevini yapmış olanlar, tarihi alan sınırları içerisindeki Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde hizmet verebilecek.”

Alan Kılavuzluğu Hizmeti almak ve rezervasyon yapmak için lütfen bizimle irtibata geçiniz.

Bu yasa sonrası Alan Kılavuzluğu eylem sürecinde nasıl olacak, ücretleri ve çalışma şartlarına yönelik herhangi bir bilgi bulunmuyor. Yakın bir zaman içerisinde netleşmesi beklenmektedir.

Milli Park faaliyette olduğu dönemde Alan Kılavuzu hizmeti için girişlerde yer alan gişelerden 150 TL değerinde makbuz kestirilerek tam gün hizmet alınabiliyordu. Sonraki süreçte Alan Kılavuzluğu devam etti ancak tam bir yasal dayanak olmaması nedeniyle serbest piyasa şartlarına döndü. Böylece her Alan Kılavuzu istediği ücrete çıkabilmekteydi. Neticesinde ağır rekabet koşulları ve kayıt dışı ekonomik faaliyetler ortaya çıkmıştı. Bu durum büyük rahatsızlıklar yaratmıştı.

Çanakkale Savaş Alanları ve Şehitlikleri için önemli bir gelişme olarak kabul ediliyor. Bunun başlıca nedeni yoğun ziyaretçi trafiği. Özellikle hafta sonları binlerce aracın ve on binlerce ziyaretçinin Gelibolu Yarımadası‘na akın etmesidir. Mevcut ziyaretçi talebine cevap verecek yeterli Turist Rehberi olup olmadığı uzun süredir tartışma konusu. Alan Kılavuzu sayısı oldukça yüksek ve bu sorunun çözümü olduğu konusunda bir çok kesim tarafından kabul gören bir fikir. Diğer taraftan ise Alan Kılavuzu kriterleri de sürekli tartışma konusu oluyor.

İlgili yasa tasarısının Alan Kılavuzluğu açısından ve daha önemlisi tarihi yarımada açısından neleri beraberinde getireceği yada neleri değiştireceği merakla bekleniyor.

GYTMP Alan Kılavuzu

Alan Kılavuzu Nedir, Hizmeti Nelerdir?

Alan Kılavuzlarının resmi tanımı yasa ile belirtilmiş olmakla birlikte şu şekildedir;

“ Alan kılavuzu: Alan kılavuzluğu eğitimi sonrasında sertifika ve kimlik almaya hak kazanmış kişi”

Alan Kılavuzluğu hizmeti ise yine yasa ile belirtilmiştir;

“2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre ilanı sağlanan alanlarda, ziyaretçi yönetiminin sağlanması amacı ile Bakanlıkça düzenlenen kurs sonunda başarılı olarak belge sahibi olan alan kılavuzlarınca korunan alan sınırları dâhilinde ziyaretçilere verilen bilgilendirme hizmetidir.”

Alan Kılavuzluğu Neden Var?

Yasada da belirtildiği üzere belirtilen alanların korunması amacıyla Alan Kılavuzları yetiştirilir. Milli parklar fazla sayıda ziyaretçi çeken alanlar olduğundan ziyaretçilerin alana zarar vermemeleri, gerekse alanda kaybolmamaları, rahat yol ve iz bulmaları ve bölgeyi tanımaları için Alan Kılavuzları yetiştirilmektedir.

Kimler Alan Kılavuzu Hizmetinden Yararlanabilir?

İsteyen her ziyaretçi Alan Kılavuzu hizmetinden yararlanabilmektedir. Ancak yasa gereği 12 kişi ve üzeri sayıdaki ziyaretçiler grup olarak kabul edilmektedir ve Alan Kılavuzu hizmeti almaya zorunludurlar.

Alan Kılavuzu Rehber Mi?

Milli park sınırları içerisinde yasalar çerçevesinde bir Alan Kılavuzunun bilgilendirme hakkı vardır. Ancak rehber olarak tanımlanamaz ve tanımlanması yasal olarak suçtur. Rehber olarak tanımlanabilecek kişiler 6326 sayılı ve 7.6.2012 tarihli Kültür ve Turizm Bakanlığı Rehberlik Kanunu ile açıkça belirtilmiştir.

Alan Kılavuzu Ücreti

Alan Kılavuzu ücretleri GYTMP Müdürlüğü tarafından her yıl belirlenmektedir. Ancak özellikle bir konunun altını çizmemiz gereklidir. Milli park girişinde makbuz kestirilir ve tahsilat yapılır. O ücretin içerisine Alan Kılavuzluğu Hizmet Bedeli dâhildir. Kesinlikle ek bir ücret gerektirmemektedir. Eğer sizden Alan Kılavuzu Ücreti adı altında ek bir ücret talep edilir ise lütfen ilgili makama bildiriniz.

Alan Kılavuzları Listesi

Alan Kılavuzları İsim Listesi

Alan Kılavuzluğu Yönetmeliği

“Resmi Gazete Tarihi: 28.03.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26122

ALAN KILAVUZLARININ SEÇİMİ, EĞİTİMİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA
YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 9/8/1983 tarihli 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan alanların sahip oldukları kaynak değerlerinin korunarak kullanılması, ziyaretçilerin bilgilendirilmesi ve ziyaretçi yönetiminin sağlanması amacıyla korunan alan sınırları dâhilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanının alan kılavuzu olarak yetiştirilmesi ve alana gelen ziyaretçilerin bu kaynak değerleri hakkında doğru ve sağlıklı bilgi edinmelerini sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, alan kılavuzu adaylarının seçimi, eğitimleri, eğitim sonunda başarılı olanların görevlendirilmeleri ile alan kılavuzlarının çalışmalarına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanununun 16 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,
c) İl müdürlüğü: İl çevre ve orman müdürlüğünü,
ç) Müdürlük: Milli park müdürlüğünü,
d) Kurs: Alan kılavuzluğuna yönelik bilgi, beceri ve davranış kazandırmak amacıyla belirli dönemlerde ilan edilerek düzenlenecek programlı eğitim etkinliğini,
e) Aday alan kılavuzu: Alan kılavuzu olarak eğitilmek üzere kursa katılmaya hak kazanan kişiyi,
f) Alan kılavuzu: Alan kılavuzluğu eğitimi sonrasında sertifika ve kimlik almaya hak kazanmış kişiyi,
g) Alan kılavuzluğu hizmeti: 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre ilanı sağlanan alanlarda, ziyaretçi yönetiminin sağlanması amacı ile Bakanlıkça düzenlenen kurs sonunda başarılı olarak belge sahibi olan alan kılavuzlarınca korunan alan sınırları dahilinde ziyaretçilere verilen bilgilendirme hizmetini,
ğ) Eğitici: Düzenlenecek eğitim programında eğitici olarak görev yapmak üzere bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde sayılan özelliklere sahip kişileri,
h) Taşıma kapasitesi: Kaynak ve ekosistem değerlerinde bozulmaya yol açmadan kaynaklardan ve ekosistemden sürdürülebilir yararlanma düzeyini,
ı) Korunan alan: 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre ilan edilen, milli park, tabiat parkı, tabiatı koruma alanı ve tabiat anıtlarını,
i) Korunan alan yönetim birimi: 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre ilanı sağlanan, milli park, tabiat parkı, tabiatı koruma alanı ve tabiat anıtları yönetim birimini,
j) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Kaynak değerleri: Korunan alan sınırları dâhilinde kalan doğal, kültürel ve tarihi kaynak değerlerini,
k) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Yakın çevre: Korunan alanın bitişiğinde bulunan köy, kasaba, ilçe ve benzeri yerleşim birimlerini,
l) Sertifika: Alan kılavuzluğu eğitimini başarı ile bitirenlere verilen belgeyi,
m) Kimlik: Alan kılavuzluğu eğitimi sonrasında alan kılavuzluğu yapmaya hak kazanmış kişilere verilen kimliği,
n) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Oluşum: Alan kılavuzluğu eğitimi yapılmış her bir korunan alanda alan kılavuzları tarafından oluşturulan dernek, kooperatif, vakıf veya benzeri örgütlemeler ile bunların birden fazla olması halinde tümünün bir arada temsil edildiği yapıyı,
o) (Ek:RG-21/8/2010-27679) İdare: Bakanlığın taşra teşkilatını,
ö) (Ek:RG-21/8/2010-27679) Mühendislik: Doğa koruma ve milli park mühendisliklerini,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kurslarının Açılması, Duyurulması ve Kayıt İşlemleri

Alan kılavuzluğu kurslarının açılması

MADDE 5 – (1) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Bakanlık, korunan alanlardaki kaynak değerlerinin korunması, ziyaretçilere tanıtılması, sürdürülebilir yaklaşım ve koruma-kullanma dengesi içerisinde yönetilmesi maksadı ile ziyaretçi yönlendirme ve bilgilendirme faaliyetleri için alan kılavuzluğu eğitimine yönelik kurslar düzenler.
(2) Alan kılavuzluğu ile ilgili olarak il müdürlüklerince/müdürlüklerce yapılan tekliflerin Genel Müdürlükçe değerlendirilmesini müteakip uygun görülen yerlerde veya Genel Müdürlükçe doğrudan belirlenen yerlerde alan kılavuzluğu kursları düzenlenir.
(3) Korunan alanın yönetim planlarında ön görülen ziyaretçi taşıma kapasitesi dikkate alınarak kursa alınacak aday alan kılavuzu sayısının belirlenmesi amacı ile il müdürlüğü/müdürlük tarafından Değerlendirme Raporu hazırlanır.
(4) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Alan Kılavuzluğu Eğitimi İhtiyaç Belirleme ve Değerlendirme Raporu doldurularak Genel Müdürlüğün onayına sunulur. Genel Müdürlüğün onayından sonra kursun açılması ile ilgili iş ve işlemler başlatılır.
Kursların duyurulması
MADDE 6 – (1) Kurs açılması belirlenen alanlar, Genel Müdürlük tarafından korunan alan sınırları dâhilinde ve/veya yakın çevresinde yer alan yerleşim birimlerindeki mülki idare birimlerine kursun açılmasından en az otuz gün öncesinden bildirilir. Alan kılavuzluğu kurs duyuruları bölgesel ve ulusal basın yayın organları yanı sıra internet sitelerinde de yayınlanır.
(2) Duyurularda; açılacak kursa başvuru koşulları, kursa alınacak aday kursiyer sayısı, kursun tarihi, başvuru başlangıç ve bitiş tarihi, süresi, yeri, kurs ücreti, başvurunun yapılacağı yer, başvuru için gerekli belgeler ile başvuruda bulunan adayların belirlenen sayıdan fazla olması halinde yapılacak işleme ilişkin bilgilere yer verilir.

Kurs başvuruları

MADDE 7 – (1) Alan kılavuzluğu kursuna katılacak adaylarda;
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b) En az lise mezunu olmak,
c) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Korunan alan sınırları içinde veya yakın çevresinde en az bir yıldır ikamet ediyor olmak,
ç) Başvuru tarihi itibarı ile 18 yaşını tamamlamış olmak,
d) Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya aşağıdaki sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırmak, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak,
e) (Ek:RG-21/8/2010-27679) Kamuda işçi veya memur statüsünde çalışıyor olmamak,
şartları aranır.

Başvuru için gerekli belgeler

MADDE 8 – (Değişik:RG-31/7/2009-27305)
(1) Adaylar, bir dilekçe ekinde aşağıdaki belgelerle, alan kılavuzluğu eğitimi yapılması planlanan ve duyuru ile bildirilen yerlere başvuruda bulunurlar;
a) Sağlıkla ilgili olarak görev yapmaya engel bir hali bulunmadığına dair yazılı beyan,
b) Sabıka kaydının bulunmadığına dair yazılı beyanı, (Kurum tarafından doğruluğu sonradan teyit edilir)
c) T.C. Kimlik Numarası beyanı,
ç) 4 adet vesikalık fotoğraf,
d) Öğrenim belgesinin veya çıkış belgesinin aslı veya Kurumca onaylanmış sureti,
e) Yabancı dil düzeyini gösterir belgenin varsa aslı veya Kurumca onaylanmış sureti.
(2) (Ek:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzluğu eğitimine katılmak üzere başvuruda bulunan aday adayları arasından, il müdürlüğü veya müdürlük tarafından ilan edilen ve alanda görevlendirilecek alan kılavuzu sayısının % 20 fazlası kadar adayın müracaatı kabul edilir. Müracaat ve değerlendirme formları, alan kılavuzluğu eğitimi yapılan il müdürlüğünde veya müdürlükte muhafaza edilir.

Kursa kabul

MADDE 9 – (1) (Ek:RG-21/8/2010-27679)(1) Alan kılavuzluğu kurslarının açılması kararından sonra alan kılavuzluğu eğitiminin yapılacağı ilde, korunan alandan sorumlu olan il müdürlüğü veya müdürlük temsilcilerinin yer alacağı asgari üç kişiden oluşacak bir kurs kabul komisyonu kurulur. Komisyon il müdürlüğü veya müdürlük onayı ile görevlendirilir.
(2) Alan kılavuzluğu eğitimine katılmak üzere müracaat eden aday adayları bu Yönetmeliğin 7 ve 8 inci maddelerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde belirlenir. Son başvuru tarihinden sonra on beş gün içerisinde, kursa katılmaya hak kazanan adayların listesi başvurunun yapıldığı yerde ilan edilir.
(3) Kursa katılmaya hak kazanan adayların ilanen duyurulmasını takip eden on gün içerisinde, kursa katılacak adaylar Genel Müdürlükçe belirlenen kurs katılım ücretini il müdürlüğü/müdürlük tarafından gösterilecek hesaba yatırmak zorundadırlar.
(4) Kursun başlamasından sonra kursa katılmaya hak kazanan adaylardan alınan katılım ücreti iade edilmez.
(5) Alan kılavuzluğu eğitimine katılmak üzere müracaatta bulunan aday sayısının il müdürlüğü/müdürlük tarafından ilan edilen ve alanda görevlendirilecek alan kılavuzu sayısının üçte birinden az olması durumunda alan kılavuzluğu eğitimi yapılmaz. (Ek son cümle:RG-21/8/2010-27679) Müracaatın 8 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilenden fazla olması halinde ise sıralanmada müracaat edenlerin; öncelikle korunan alan içinde bir yıldan daha uzun süredir ikamet ediyor olmaları, eğitim durumları ve benzer faaliyetlerde bulunma deneyimleri dikkate alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim Programı ve Eğiticiler ile Eğitim ve Ders Ücretleri

Eğitim programı

MADDE 10 – (1) Eğitim programı üç bölümden oluşur.
a) Birinci bölümde; doğa koruma, korunan alanlar, biyolojik çeşitlilik (flora-fauna), ekoloji, harita ve pusula kullanımı, doğada yön bulma, halkla ilişkiler, ekip ruhu, ekip çalışması, iletişim teknikleri, toplum ve insan psikolojisi ile ilkyardım gibi temel bilgilere yer verilir.
b) İkinci bölümde; korunan alanın gelişme planı, alana ilişkin kaynak değerleri, yörenin sosyo-kültürel yapısı, ziyaretçi profili, güzergahlar ve alana ilişkin özellikli konulara yönelik bilgiler verilir.
c) Üçüncü bölümde; her iki bölümde verilen bilgilerin alanda uygulaması yapılır.
(2) Eğitim programı ve bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde sayılan eğiticiler, Genel Müdürlükçe belirlenir.
(3) Eğitimin süresi teorik ve uygulamalı olmak üzere üç haftadan az olamaz. Korunan alanın özelliğine göre alan kılavuzluğu eğitimi farklı mevsimlerde yapılabilir. Alan kılavuzluğu eğitimine katılacak adayların eğitiminde Genel Müdürlükçe uygun görülen yayınlardan yararlanılır.
(4) Eğitim programına devam zorunludur. Eğitim programı süresinin onda biri kadar devamsızlık gösteren adayların kaydı silinir.

Eğitimde görev alacak eğiticiler ve nitelikleri

MADDE 11 – (1) Eğitimde görev alacak eğiticiler;
a) Öncelikle eğitim yapılacak bölgedeki konuyla ilgili üniversitelerin öğretim elemanları,
b) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarda görev yapan, alan kılavuzluğu eğitim programındaki derslere uygun branş öğretmenleri,
c) Eğitim programında öngörülen konularla ilgili olarak, ilgili kurum ve kuruluşlarda görev yapan uzman kişiler,
ç) Bakanlık, Genel Müdürlük ve il müdürlüğü/müdürlük personelinden konularında uzman kişiler,
d) Sahanın kaynak değerlerine göre ihtiyaç duyulması halinde eğitim yapılacak bölge dışındaki diğer üniversite öğretim elemanları,
e) Öncelikle bölgesel olmak üzere sivil toplum kuruluşlarındaki konularında uzman kişiler,
f) İlk yardım dersleri için tıp doktorları,
g) Harita ve pusula kullanımı ile yön bulma dersleri için üniversitelerin harita mühendisliği bölümü mezunları ve bu konuda uzman personel ile orman amenajman planları elde etme işinde en az üç sene görev almış olanlar,
ğ) Alan kılavuzluğunu ilgilendiren konularda çalışmalarda bulunan dernek ve sivil toplum kuruluşları çalışanları ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Dağcılık Federasyonunda görev alan en az master düzeyine sahip uzman rehberler ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Profesyonel Turizm Rehberlerinden en az master düzeyine sahip olanlar,
h) Gerekli görülmesi halinde bilgi ve deneyimleri yöre halkınca kabul görmüş bilge kişiler,
arasından seçilir.

Eğiticilerin görevlendirilmeleri

MADDE 12 – (1) Eğitici olarak görev alacak uzmanlar ve diğer eğiticiler, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde tanımlanan nitelikler ve özelliklere göre, alan kılavuzluğu eğitimine eğitici olarak katılmak üzere Genel Müdürlüğe, il müdürlüğüne/müdürlüğe müracaatta bulunan eğitici adaylarının eğitim durumlarını ve niteliklerini gösterir belgelerin değerlendirilmesi sonucunda eğiticiler Genel Müdürlükçe belirlenir ve belirlenen eğitici adaylarının bağlı bulunduğu kurum ve kuruluşların onayının alınmasını müteakip alan kılavuzluğu eğitiminde görevlendirilirler.
Eğitime katılım ücreti

MADDE 13 – (1) Eğitime katılım ücreti her yıl Genel Müdürlükçe belirlenir. Eğitime katılacak aday alan kılavuzları eğitime katılım ücretini kursun açıldığı yerdeki il müdürlüğü/müdürlük tarafından gösterilecek hesaba yatırmak zorundadırlar. Kurs ücretinin vergilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar yürürlükteki mali mevzuata göre yürütülür.

Eğitici ders ücretleri ve eğiticilerin giderleri

MADDE 14 – (1) Kursta görev alacak eğiticilerin ücretle okutacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, bunlara ödenecek ek ders ücretleri ve diğer hususlarla ilgili işlemler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca 23/2/2005 tarihli ve 2005/8533 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Çevre ve Orman Bakanlığı Bünyesinde Düzenlenen Hizmet İçi Eğitim, Kurs ve Seminerlerde Ücretle Okutulacak Ders Saatlerinin Sayısı, Ders Görevi Alacaklarının Nitelikleri ve Diğer Hususların Tespitine İlişkin Esaslara göre yapılır.
(2) Eğitime katıldıkları süreler dikkate alınarak eğiticilere yapılacak yolluk ve yevmiye giderleri 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile yılı Bütçe Kanununa Ekli H Cetveli hükümleri çerçevesinde mali mevzuata göre Bakanlıkça bütçelendirilir ve ödemeleri Genel Müdürlükçe karşılanır.
Kurslarda kullanılacak araç ve gereçler
MADDE 15 – (1) Eğitim mekânı ile alan kılavuzluğu eğitiminde ihtiyaç duyulacak; projeksiyon-yansıtma cihazı, episkop, laptop, slayt makinesi, yazı tahtası kalemleri-kağıtları, DVD oynatıcı, televizyon, pusula, dürbün, harita ve ihtiyaç duyulacak diğer malzemeler il müdürlüğü/müdürlük tarafından temin edilir. Kurslarda alan kılavuzluğu eğitimine ilişkin olarak ihtiyaç duyulacak kitap, broşür ve benzeri eğitim materyali Genel Müdürlük, il müdürlüğü/müdürlük tarafından sağlanır. Bakanlığın/Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde eğitim materyalleri özel kuruluşlarca da sağlanabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kursların Denetimi ve Kayıtların Tutulması

Sınav, Sertifika ve Kimliklerin Verilmesi, Süresi ve İptali

Kursların denetimi

MADDE 16 – (1) Alan kılavuzluğu kurslarının denetimi Bakanlık/Genel Müdürlük tarafından yapılır. Kurslarla ilgili olarak tutulması gereken bütün kayıtların kütük defterine işlenmesi, başvuruların ve eğitime ait diğer belgelerin saklanması ile ilgili iş ve işlemler il müdürlüğü/müdürlük tarafından yapılır.

Sınav ve sertifika

MADDE 17 – (1) Üç bölümden oluşan eğitim programı süresinin bitiminde alan kılavuzları adaylarının başarı durumlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi amacıyla; en az üç eğitici ve il müdürlüğü/müdürlük ve Genel Müdürlük adına katılacak birer uzmandan oluşturulan en az beş kişilik bir komisyon tarafından test usulü ve uygulamalı (saha çalışması) olarak iki aşamalı bir sınav yapılır. Test ve uygulama sınavlarının aynı gün yapılması zorunlu değildir. Yapılan test ve uygulama sınavları sonucunda yüz puan üzerinden ortalama en az yetmiş puan alarak başarılı olanlar “Alan Kılavuzluğu Sertifikası” ve “Alan Kılavuzluğu Kimliği” almaya hak kazanır. Sınav sonunda başarılı olan ve sertifika ve kimlik almaya hak kazanan alan kılavuzları adaylarının listesi onaylanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.

Sertifikanın ve kimliğin hazırlanması

MADDE 18 – (1) Sertifika; bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan Alan Kılavuzluğu Sertifikası düzenlenir. Sertifikadaki tüm bilgiler okunaklı olarak elle veya bilgisayarda yazılır, kütük defterine işleniş sırasına göre sayı numarası verildikten sonra il müdürü ve Genel Müdür tarafından imzalanır.
(2) Kimlik; bu Yönetmeliğin Ek-3’ünde yer alan Alan Kılavuzluğu Kimliği düzenlenerek il müdürü/müdür tarafından imzalanır.
(3) Alan Kılavuzluğu Sertifikası almaya hak kazananların bilgi, belge ve ilgili diğer evrakları il müdürlüğü/müdürlük tarafından Alan Kılavuzları Kütük Defterine kaydedilerek kişi özlük dosyasında saklanır. Alan kılavuzlarına kütük numarası bir defaya mahsus olarak verilir ve bu numara şahsın Alan Kılavuzluğu Sertifikası, Alan Kılavuzu Kimlik Kartı ve kütük bilgilerine işlenerek, yapılan her türlü yazışmada bu numara kullanılır.

Sertifika ve kimliklerin verilişi, geçerlilik süresi ile iptali

MADDE 19 – (Değişik:RG-21/8/2010-27679)
(1) Eğitimin bitiminde başarılı olanların tamamına otuz gün içerisinde “Alan Kılavuzluğu Sertifikası” ve “Alan Kılavuzluğu Kimliği” verilir. İdare tarafından alan kılavuzu hizmetine başlama tebligatına rağmen altmış gün içinde fiilen kılavuzluğa başlanmaması halinde verilen Alan Kılavuzluğu Kimliği iptal edilir.
(2) Kimliğin geçerlilik süresi beş yıldır. Bu sürenin sonunda yapılan denetimler, izleme cetvelleri ve her yıl doldurulacak olan yıllık değerlendirme raporlarına istinaden il müdürlüğü veya müdürlük tarafından yapılacak olan değerlendirmeyi müteakip alan kılavuzluğu hizmeti süresince başarılı oldukları değerlendirilenlerin kimlikleri beşer yıl süreyle uzatılabilir.
(3) Alan kılavuzlarına verilen sertifika ve kimlik kartları sadece verildiği alandaki kılavuzluk hizmeti için geçerlidir. Başka maksat ve alanda kullanılamaz. Kullanıldığının tespiti halinde uyarıya gerek kalmaksızın Alan Kılavuzluğu Kimliği iptal edilir. Bu sebeple kimliği iptal edilen belge sahibi başka bir alan kılavuzluğu eğitimine katılamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Alan Kılavuzlarının Çalışma Esasları ve Ücretlendirme

Çalışma esasları

MADDE 20 – (1) Alan kılavuzlarının çalışma esasları aşağıda belirtilmiştir:
a) Alan kılavuzları, sertifika ve kimlik kartında belirtilen korunan alan sınırları dışında görev yapamazlar.
b) Alan kılavuzlarının sorumlulukları, korunan alan içerisindeki ziyaretçi bilgilendirme ve yönlendirme merkezi ve/veya giriş kontrol ünitesinde başlar, belirlenen tur güzergâhlarının tamamlanmasını müteakip, ya giriş noktasından ya da il müdürlüğü/müdürlük tarafından tanımlanan bir başka noktadan çıkış yapmak suretiyle sona erer.
c) (Mülga:RG-21/8/2010-27679)
ç) Alan kılavuzları, ziyaretçileri aldıkları ilk noktada genel bir bilgilendirme ve uyulması gereken kurallar hakkında bilgi verirler,
d) Alan kılavuzu, etkinlik sırasında kendisine gerekli olabilecek malzeme, alet-ekipman, kıyafet, harita, cep telefonu, pusula, ilkyardım çantası ve benzeri malzemeleri yanında bulundurmak zorundadır.
e) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Korunan alanlara gelen grup halindeki (12 ve daha fazla kişiden oluşan) ziyaretçiler veya etkinlik düzenleyen acenteler, kendi bünyelerinde rehber bulunsa dahi korunan alanlarda yapılacak ziyaret ve etkinlikler için alan kılavuzu almak mecburiyetindedirler.
f) (Mülga:RG-21/8/2010-27679)
g) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Korunan alanlardaki kılavuzluk hizmetleri uygulamaları ve sonuçlarından alan kılavuzları idareye karşı doğrudan sorumludurlar. Oluşum kurulması halinde ise alan kılavuzları oluşuma, oluşum ise idareye karşı sorumludur.
ğ) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzları çalışmaları süresince Genel Müdürlük tarafından öngörülen kılık ve kıyafetle görev yaparlar. Alan kılavuzlarının etkinlik süresince bu kıyafetleri kullanması idare ve oluşum tarafından izlenir ve raporlanır. Alan kılavuzlarının giyecekleri kılık ve kıyafetler Genel Müdürlük tarafından belirlenerek bir talimatla il müdürlüklerine veya müdürlüklere bildirilir.
h) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzları görevleri esnasında bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dışında Bakanlık tarafından yayımlanan tebliğ, tamim ve talimatlara da uymak zorundadır.
ı) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzu, etkinlik sırasında alanın kaynak değerlerini ve biyolojik çeşitliliğini tehdit edecek davranışları önlemek zorundadır. Alan kılavuzu ve ziyaretçiler tarafından etkinlik sırasında doğaya ve yaban hayatına zarar verecek hiçbir davranışta bulunulamaz. Alandan yaban hayvanı, bitki, çiçek, fidan, çiçek soğanı, meyve, dal, kök, taş, toprak ve benzeri materyal toplanamaz ve çıkartılamaz. Alan kılavuzları kendisinin önderlik ettiği ziyaretçiler de dâhil olmak üzere alanın kaynak değerlerine zarar vereci tüm olumsuzlukları mümkünse önlemeye, mümkün değil ise olumsuzluğa sebep olan kişiler hakkında gerekli rapor veya tutanakları düzenleyerek derhal idareye ve bağlı olduğu oluşuma bildirmekle yükümlüdür.
i) Alan kılavuzları etkinlik sırasında kimliklerini ziyaretçiler tarafından görülebilecek bir şekilde taşımak zorundadırlar.

Alan kılavuzlarının görevlendirilmesi ve ücretlendirme

MADDE 21 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-21/8/2010-27679)
(1) Alan kılavuzları aşağıda belirtildiği şekilde görevlendirilir;
a) Yürüyüş grupları için (12–20 kişi) 1 adet,
b) İstekli olmaları halinde 12 kişiden az ziyaretçilere (birden fazla araç birleştirilebilir) 1 adet,
c) 1 adet küçük minibüs (18 kişiye kadar) için 1 adet,
ç) 1 adet büyük minibüs (25 kişiye kadar) için 1adet,
d) 1 adet otobüs (45 kişiye kadar) için 1 adet,
e) Kıyı ve deniz koruma alanlarında tekne (45 kişiye kadar) için 1 adet,
f) Korunan alanlarda yapılacak çadırlı ve konaklamalı kamp etkinliklerinde yukarıdaki sayılar dikkate alınarak grubun büyüklüğüne göre yeterli sayıda, alan kılavuzu alınır.
(2) Alan kılavuzlarının ücretleri aşağıda belirtilen esaslara göre tahsil edilir:
a) Alan kılavuzlarının ücret tarifesi her yılın başında oluşumun önerilerini içeren il müdürlüğünün veya müdürlüğün teklifleri doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından belirlenir ve il müdürlüklerine veya müdürlüklere bildirilir.
b) Alan kılavuzları, Genel Müdürlük tarafından belirlenen ücret dışında ziyaretçilerden başka bir ücret talep edemezler.
c) Alan kılavuzlarından gece hizmet alımı isteniyor ise %50 ilave ücret alınır.
ç) Alan kılavuzluğu ücret tahsilâtı; bilet karşılığında korunan alanın giriş kontrol ünitesinde ve/veya uygulama alanı içerisindeki ziyaretçi bilgilendirme ve yönlendirme merkezinde doğrudan idare tarafından ya da iktisadi işletme kuruluşunu tamamlamış oluşum tarafından yapılır. İdare ve oluşum alan kılavuzlarının ücretlerinden her türlü kesintileri yapıp gerekli yerlere yatırdıktan sonra alan kılavuzları için ayrılan tutarı alan kılavuzlarının hesaplarına aylık olarak yatırır. Ücret ödemeleri ve kesintiler idare tarafından aylık olarak denetlenir ve oluşum tarafından üç ayda bir idareye rapor edilir.
d) Alan kılavuzluğu ücretlerinin hak sahiplerine dağıtımı ile ilgili hususlar Bakanlık tarafından belirlenir ve ilgili yerlere bildirilir. Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde alan kılavuzluğu bileti, ücretlendirme ve ücretlerin dağıtımına ilişkin detaylar idare denetiminde oluşum teşekkül etmesi durumunda oluşum tarafından, oluşumun teşekkül etmemesi durumunda ise idare tarafından uygulanır. Ücretlendirmeye ilişkin usul ve esaslara uyulmaması halinde oluşumun o aya ait gelir payının yarısı kesilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

İzleme ve Değerlendirme

İzleme ve değerlendirme

MADDE 22 – (1) Alan kılavuzlarının izlenmesi ve değerlendirilmesinde aşağıda belirtilen hususlara uyulur.
a) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzlarının izlenmesinden idare ile oluşum sorumludur.
b) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzları görevlendirildikleri alanlarda; alanın korunması, temiz tutulması, ziyaretçilerin doğru bilgilendirilmesi ve idare tarafından tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi ile kıyafet kurallarına uyulması, alan kılavuzluğu kimliğinin görünen yerde taşınması, biletin yanında bulundurulması ve ziyaretçilerin doğru bilgilendirilmesinden sorumludurlar. Sorumluluklarını yerine getirmeyen alan kılavuzlarının, idare veya oluşum tarafından yazılı olarak üç kez uyarılmalarını müteakip Alan Kılavuzluğu Kimliği iptal edilerek alanda görev almaları yasaklanır.
c) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzlarının genel değerlendirmesi, Genel Müdürlükçe her korunan alanın özelliklerine göre belirlenecek olan başarı kriterleri gözetilerek idare ve oluşum tarafından her yıl yapılır. Görevinde başarılı olamayan alan kılavuzlarının Alan Kılavuzluğu Kimliği iptal edilir.
ç) Oluşum, alan kılavuzlarının çıktıkları her organizasyon sonunda Ek-4’deki etkinlik değerlendirme formunu doldurarak her ay sonunda il müdürlüğüne/müdürlüğe veya korunan alan yönetim birimine teslim eder.
d) Alan kılavuzlarının görevlerini bu Yönetmelikte tanımlanan usul ve esaslar ile Genel müdürlük, il müdürlüğü/müdürlük tarafından yayımlanan tamim, tüzük, tebliğ ve talimatlara uygun olarak yapıp yapmadığı konusunda Bakanlık, Genel Müdürlük, il müdürlüğü/müdürlük denetleme yetkisine sahiptir.
e) Yıllık olarak doldurulan ve bu Yönetmeliğin Ek-5’inde yer alan Alan Kılavuzları İzleme Cetveli il müdürlüğü/müdürlük tarafından değerlendirmeye alınır. Bu değerlendirme sonucunda alan kılavuzlarının eksiklikleri, eğitim ihtiyaçları ve benzeri boşluklar tanımlanarak bu eksikliklerin tamamlanması için il müdürlüğü/müdürlük ve alan kılavuzları tarafından oluşturulan birlik, dernek ve benzeri oluşum tarafından gerekli tedbirlerin alınması sağlanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Etkinlik düzenleme

MADDE 23 – (Değişik:RG-21/8/2010-27679)
(1) Bölgede etkinlik düzenleyecek olanların uyması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Korunan alanlarda etkinlik düzenlemek isteyen kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler ek-6’da yer alan Etkinlik Başvuru Formunu iki nüsha olarak doldurarak il müdürlüğüne veya müdürlüğe verirler. İdare, bu belgenin bir nüshasını alan kılavuzlarının oluşturduğu oluşuma gönderir. Oluşum ziyaretçi sayısına göre yeterli sayıda alan kılavuzunu hazır bulundurur. Oluşum olmaması durumunda etkinliğe katılacak kişi sayısına göre idarece belirlenecek yeterli sayıda alan kılavuzuna etkinliğin günü ve katılımcıların profili ile ilgili olarak bilgi verilir. Etkinlik başvuru formunun bir nüshası da idare tarafından muhafaza edilir.
b) Etkinlik düzenleyecek olanlardan, alan kılavuzluğu ücreti 21 inci maddeye göre tahsil edilir.
İstisnai hükümler
MADDE 24 – (1) İstisnai hükümler aşağıda belirtilmiştir:
a) (Mülga:RG-21/8/2010-27679)
b) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzlarının bir araya gelerek bilgi ve deneyim paylaşımını sağlamak, birbirleriyle iletişimlerini artırmak ve uygulamada meydana gelen aksaklıkları ve boşlukları tanımlayarak gidermek amacıyla hizmet içi eğitim programları düzenlenir. Bu programlar her yıl farklı bir sahada yapılabilir. Yıllık olarak yapılacak bu programlarda alan kılavuzlarından ücret talep edilmez. Hizmet içi eğitim programları idare ile işbirliğinde organize edilir ve bu programların her türlü giderleri Bakanlık ile oluşum tarafından müştereken karşılanır.
c) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alan kılavuzluğu uygulamalarının yapılacağı alanda en az beş yıl hizmet yapmış olan mühendis, muhafaza memuru gibi doğrudan alanla ilgili görev yürütmüş olan korunan alan çalışanlarına, alan kılavuzu olma şartlarını taşımaları ve Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde emekliliklerinde Alan Kılavuzluğu Kimliği verilebilir.
ç) Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı, Afyon Başkomutan Tarihi Milli Parkı ve Sarıkamış-Allahuekber Dağları Tarihi Milli Parkı gibi harp tarihi ve askeri uzmanlık gerektiren korunan alanlarla ilgili olarak yapılacak alan kılavuzluğu eğitimi çalışmalarında ve uygulamalarla ilgili olarak Genelkurmay Başkanlığı ile koordinasyon sağlanır.
d) Nemrut Dağı Milli Parkı, Boğazköy-Alacahöyük Milli Parkı, Göreme Tarihi Milli Parkı, Altındere Vadisi Milli Parkı, Termessos-Güllük Dağı Milli Parkı ve benzeri kültürel kaynak değerleri açısından önem arz eden alanlarda yapılacak alan kılavuzluğu eğitimi çalışmalarında ve uygulamalarda Kültür ve Turizm Bakanlığı ile koordinasyon sağlanır.
e) Belli bir sürenin sonunda izleme ve değerlendirme cetvellerine göre değerlendirilen alan kılavuzlarından başarılı olanlara başarı belgesi verilir. Başarı belgesine sahip olan alan kılavuzlarının kimliklerinin ön yüzüne her bir korunan alana özgü bir işaret konur.
f) Her yıl tüm alan kılavuzlarının toplu olarak bir araya getirildiği hizmet içi eğitim programları ile ilgili olarak yapılan sınavlarda başarılı olanlara da başarı belgesi verilir ve kimliklerine her bir korunan alana özgü bir işaret konur.
g) Çalışmalarında başarılı olan alan kılavuzları, alan kılavuzluğu eğitimlerinde özellikle uygulama aşamasında eğitici olarak görev alabilirler.
ğ) Alan kılavuzları görev yaptıkları alanı temsil ettiklerinden, Genel Müdürlükçe belirlenen kılık-kıyafeti görev alanları ve görev süreleri haricinde üzerlerinde taşıyamazlar.
h) (Değişik:RG-21/8/2010-27679) Alanın tanıtımı ve ziyaretçilerin bilgilendirilmesi amacıyla alan kılavuzlarınca kullanılacak tanıtıcı ve yönlendirici kitap, broşür, afiş, harita ve benzeri eğitsel materyaller idare tarafından hazırlanacağı gibi, idarenin onayı ve belirleyeceği esaslar çerçevesinde ve denetiminde oluşum tarafından da hazırlanabilir.
Kazanılmış haklar
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlık organizasyonunda gerçekleştirilen alan kılavuzluğu eğitimleri sonunda alan kılavuzu olmaya hak kazananlardan, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlara, başka bir sınav yapılmadan sertifika ve kimlikleri verilir.
Fahri kılavuzların kursa katılımı
GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-21/8/2010-27679)
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, alan kılavuzluğu uygulamasının gerçekleştirileceği korunan alanı iyi bilen ve fahri olarak kılavuzluk yaptığını belgeleyen asgari ilkokul mezunu olanlardan idare tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda yeterli görülenler kurslara kabul edilebilir.

Yürürlük

MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.”